Hoe Jung en NLP elkaar kunnen versterken

Door Rutger Huitema

Carl Gustav Jung was één van de grondleggers van de psychoanalyse en wordt derhalve vaak in een adem genoemd met de (nog bekendere) Sigmund Freud. Het is onmogelijk om in een tekst van het formaat ‘blog’ heel zijn erfenis samen Hoe Jung en NLP elkaar kunnen versterkente vatten. Het doel van dit stuk is bescheidener: namelijk het verband uitleggen tussen (een deel van) het werk van Jung en NLP. Dit vanuit de overtuiging dat het veelal abstracte NLP en de detaillistische psychoanalyse elkaar versterken. ‘Psychologische typen’ (1921) is één van de bekendste werken van Jung. Aan de hand van de begrippenparen introvert/extravert, denkend/voelend en perceptief/intuïtief is het mogelijk om menselijke verschillen op psychisch vlak te karakteriseren. De hedendaagse psychologie baseert zich nog nauwelijks op Jung, maar een begrippenpaar als introvert/extravert (geïntroduceerd door Jung) is niet meer weg te denken uit ons collectieve bewustzijn (ook een term van Jung, trouwens).

Hoe Jung en NLP elkaar kunnen versterken

Je zou een discussie kunnen voeren over het inhoudelijke waarheidsgehalte van de theorie dat mensen te karakteriseren zijn aan de hand van deze begrippen. De begrippen zijn echter abstract genoeg om het individu de kans te geven er een persoonlijke invulling aan te geven en concreet genoeg om richting te geven. Bovendien zijn we vanuit het NLP-perspectief geïnteresseerd in functionaliteit in plaats van gelijk krijgen. Dus nemen we aan dat mensen in meerdere of mindere mate introvert/extravert zijn, in meerdere mate denkend/voelend en in meerdere mate perceptief/intuïtief. Hoe kom je daar achter? Een vragenlijst invullen op internet is mogelijk. Op internet zijn vele tests te vinden die gebaseerd zijn op Jungiaanse karaktertypologie. Deze tests gaan vaak schuil onder de naam ‘MBTI’ test. Dat staat voor ‘Myers-Briggs Type Indicator’ en Myers en Briggs hebben in feite slim gebruik gemaakt van het werk van Jung en daaraan toegevoegd de dichotomie oordelend/flexibel (en welke NLP-er zou het nut daarvan nu kunnen bestrijden?). Maar ik denk zelf, dat bijna iedereen diep van binnen wel weet (of voelt, afhankelijk van welk type je bent) hoe het zit. Hoe Jung en NLP elkaar kunnen versterken

Wat is het nut van deze mentale speurtocht vanuit NLP-perspectief?

Dat zit als volgt: vanuit NLP kennen we het delenwerk, een interventietechniek. Delenwerk is een oefening (in allerlei vormen denkbaar) gericht op het in harmonie brengen, of zelfs doen samensmelten, van twee conflicterende delen van de psyche. Maar uit welke delen bestaan we eigenlijk en hoe komen we daar achter? Hier komt de typologie om de hoek kijken. Een eenvoudig en herkenbaar voorbeeld: X heeft als probleem dat zij moeilijk aan haar ontspanning toe komt, want ze “moet ontzettend veel doen op een dag”. Een goed gesprek kan X tot het inzicht brengen, dat hij/zij misschien wel erg veel moet van zichzelf. Dat kan wijzen op een oordelend karakter, wat hetzelfde is als een gebrek aan flexibiliteit. Toch heeft elk mens, zelfs de meest starre persoon denkbaar, een flexibele kant. Deze aanspreken en in contact brengen met de oordelende kant is een voorbeeld van delenwerk. Hetzelfde kunstje kan uiteraard ook uitgevoerd worden met iemand die erg op gevoel of juist verstand leeft, iemand die heel introvert is of juist heel extravert enzovoorts.

Jungiaanse karaktertypologie wordt door sommige critici afgedaan als achterhaald. Maar de actualiteit van typisch Jungiaanse begrippen laat ons zien dat deze begrippen voor veel mensen kunnen werken (en overigens prima naast andere modellen kunnen bestaan). En dat is alles wat telt wanneer we met NLP bezig zijn. Door jezelf te leren kennen (en karaktertypologie kan daarbij helpen) kun je je sterke en zwakke kanten (eigenlijk je meer of minder ontwikkelde kanten) leren kennen. Deze in contact brengen met elkaar kan door middel van delenwerk en zo kunnen Jung en NLP elkaar dus versterken.

Comments are closed.