Inductief en deductief leren

Door Rutger Huitemainductief en deductief leren

Toen ik begon met bloggen stelde Luuk Sastra mij voor om een blog te schrijven over ‘inductie’ en ‘deductie’.
Inductie en deductie zijn begrippen uit de kennisleer; zij vormen een begrippenpaar om totstandkoming van kennis mee aan te duiden. Van oudsher bestaat een filosofische discussie over de geldigheid van inductieve en deductieve redeneerwijzen. Mij is het hier niet om te doen. Ik zal slechts uitleggen wat de begrippen inhouden en hoe ze in NLP geïntegreerd worden. Dat kan omdat men in de psychologie naar inductie en deductie kijkt als denkwijzen; de vertaalslag naar communicatiewijzen is snel gemaakt en wel die van up- en downchunken.

Inductief en deductief leren

Ducere betekent ‘leiden’. Dat is goede beeldspraak want bij het denken draait alles om geleiding van ‘kennis’ (signalen in het brein, zgn. neuronale signalen).

Inductie (induceren) gaat om inleiden of inprenten. Bij inductie wordt vanuit een serie concrete indrukken een algemeen, abstract, (totaal)beeld gevormd. Denk bijvoorbeeld aan jouw beeld van ‘tafel’: dat is een samenraapsel van alle tafels die je ooit gezien hebt, leidende tot een zekere voorstelling van wat een tafel is. In die zin is je kennis van tafels inductief. Belangrijk om hierbij te onthouden is dus het schema: concreet-abstract.

Deductie (deduceren) gaat om het omgekeerde, namelijk herleiden. Bij deductie wordt vanuit algemene waarheden (en in het denken: algemene indrukken) naar het concrete toe geredeneerd. De kans is groot dat je als lezer momenteel aan een tafel zit. Vraag je eerst af wat volgens jou exact een tafel is. Mogelijk denk je bijvoorbeeld aan kenmerken als ‘vier poten’ of ‘je kunt er iets op zetten’. Bekijk nu de tafel. Als je deze als tafel herkent, weet je nu wat deductie is. Je conclusie was een herleiding van het algemene beeld van een tafel naar de concrete tafel voor je neus.

Er bestaan complexere en uitgebreidere beschrijvingen van de problematiek rond inductie en deductie. Zelf opper ik graag, dat inductie primair is (want algemene waarheden zijn opgebouwd vanuit meerdere indrukken van hetzelfde; inductief) en dat deductie vooral dient als een vorm van psychische efficiëntie (zie daarvoor ook blog V). Bovendien vormen inductie en deductie een circulair proces (deductief redeneren; conclusie toetsen aan waarneming; beeld bijstellen obv waarneming=inductie; enz).

up en downchunckenOm nu de vraag van Luuk zo simpel mogelijk uit te leggen aan een NLP publiek hoe we de begrippen ‘inductie’ en ‘deductie’ moeten plaatsen, kan ik het beste de NLP begrippen ‘upchunken’ en ‘downchunken’ erbij pakken. Kennis bestaat volgens NLP uit ‘chunks’ van informatie. Upchunken is het opbouwen naar het algemene (abstracte) en downchunken juist van het algemene, abstracte terug naar concreet.
Als upchunken dus van concreet naar abstract is, evenals inductie en downchunken van abstract naar concreet evenals deductie, dan kunnen we dus eigenlijk stellen dat de begrippen nauw verwant zijn. Snap je het nu Luuk? ;-)

Comments are closed.